4.5/5
IP waarde
Update: januari 2026
De IP-waarde is superbelangrijk bij badkamerverlichting. In de badkamer heb je te maken met water, spatwater en condens. Daarom zijn er volgens NEN 1010 / IEC 60364-7-701 verschillende badkamerzones (zone 0, 1 en 2) met minimale eisen voor de IP-waarde. Hieronder leggen we het duidelijk uit — precies zoals op de afbeelding met de zones.
Wat is een IP-waarde?
IP staat voor Ingress Protection (beschermingsgraad). De IP-code bestaat uit twee posities:
- Eerste cijfer: bescherming tegen stof en aanraking (bijv. IP4X).
- Tweede cijfer: bescherming tegen water/vocht (bijv. IPX4).
In badkamers draait het vooral om de waterbescherming (het tweede cijfer, of een X als het stofdeel niet is gespecificeerd). Hoe hoger de waarde, hoe beter de lamp bestand is tegen spatwater of zelfs onderdompeling.
Badkamerzones (zoals op de afbeelding) en de minimale IP-waarde
De badkamer is ingedeeld in zone 0, zone 1 en zone 2. De zones lopen tot 2,25 meter hoogte. Daarnaast zie je bij de wastafel een zone 2 met een radius van 60 cm.
- Zone 0 (bad of douchebak):
Dit is het gebied in het bad of in de douchebak. Hier is minimaal IPX7 vereist (bescherming tegen onderdompeling). - Zone 1 (boven bad of douche tot 2,25 m):
Dit is het gebied recht boven het bad en recht boven de douche tot 2,25 meter hoogte (zoals “225 cm” op de afbeelding). Hier is minimaal IPX4 vereist (spatwaterdicht).
Tip: kan de lamp worden blootgesteld aan waterstralen (bijv. schoonspuiten)? Kies dan minimaal IPX5. - Zone 2 (60 cm rondom zone 1 + 60 cm radius bij de wastafel):
In de afbeelding zie je zone 2 op twee manieren:- 60 cm naast zone 1 (links/rechts naast bad of douche) tot 2,25 meter hoogte.
- Bij de wastafel: een radius van 60 cm rondom de kraan/wastafel (zoals “Radius: 60cm”).
- Buiten de zones:
Buiten zone 0, 1 en 2 is er meestal geen minimale IP-waarde verplicht. Toch is de badkamer een vochtige ruimte, dus we adviseren om ook daar te kiezen voor vochtbestendige verlichting, bijvoorbeeld IP44 of hoger, zodat je minder kans hebt op roest, corrosie en storingen.
Veiligheidsklassen van badkamerlampen
Naast de IP-waarde hebben armaturen ook een veiligheidsklasse. Die zegt iets over de elektrische bescherming:
- Klasse I: geaard (230V), met aardaansluiting.
- Klasse II: dubbel geïsoleerd (230V), zonder aardaansluiting.
- Klasse III: extra lage veiligheidsspanning (SELV) via transformator/driver.
Welke badkamerlampen kies je het beste?
Kijk altijd naar de zone waar je de lamp wilt plaatsen en kies daar een passende IP-waarde bij. Ga je bijvoorbeeld voor spots boven de douche, dan heb je in elk geval IPX4 nodig (en bij waterstralen liever IPX5). Voor lampen in de douchebak of in het bad heb je minimaal IPX7 nodig.
Bij Lamponline vind je een breed assortiment badkamerverlichting, waaronder:
Veel van deze lampen zijn geschikt voor vochtige ruimtes en te combineren met energiezuinige LED-lichtbronnen.
FAQ: veelgestelde vragen over IP-waarde en badkamerverlichting
Is IP44 altijd genoeg in de badkamer?
Niet altijd. In zone 1 en zone 2 kijk je naar minimaal IPX4 (spatwaterdicht). Kan de lamp te maken krijgen met waterstralen, kies dan liever IPX5. In zone 0 is minimaal IPX7 nodig. Buiten de zones is IP44 vaak een fijne, veilige keuze voor een langere levensduur.
Wat is het verschil tussen IPX4 en IP44?
Bij IPX4 is alleen de waterbescherming gespecificeerd (X = het stofdeel is niet opgegeven). Bij IP44 zijn beide cijfers ingevuld: bescherming tegen vaste delen/stof én tegen spatwater.
Mag je een stopcontact in zone 2 plaatsen?
Voor stopcontacten gelden in de badkamer strenge regels. In de praktijk worden stopcontacten meestal buiten de zones geplaatst en met extra beveiliging (zoals aardlek). Laat dit altijd controleren of installeren door een vakman.
Kun je inbouwspots in de douche plaatsen?
Ja, dat kan, zolang je de juiste IP-waarde kiest voor de zone. Boven de douche (zone 1) kies je minimaal IPX4 (of IPX5 bij waterstralen). In de douchebak zelf (zone 0) is minimaal IPX7 vereist.
Waarom beslaat of roest mijn badkamerlamp?
Dat komt vaak door condens en een lamp die niet goed genoeg beschermd is tegen vocht. Kies een armatuur met een passende IP-waarde voor de zone en zorg voor goede ventilatie.
Veelgestelde vragen over badkamerlampen
Mag een railsysteem in de badkamer?
Een licht-railsysteem kan soms buiten de zones geplaatst worden. Toch raden we je dit vaak af: railsystemen hebben schuivende onderdelen en verbindingen die gevoeliger zijn voor vocht, waardoor sneller storingen of roest kunnen ontstaan.
Mag je een metalen plafondlamp ophangen in de badkamer?
Ja, dat kan, zolang de lamp geschikt is voor de plek waar je hem hangt (juiste zone + juiste IP-waarde) en veilig is aangesloten. Let op: metalen lampen die niet bedoeld zijn voor vochtige ruimtes kunnen sneller roesten of verkleuren door condens. Kies daarom bij voorkeur een echte badkamerlamp met een passende IP-waarde.
